Ŝajne vi ĉiuj jam scias, ke ĉi-semestre mi komencis frekventi projekciojn de germanlingvaj filmoj, kiuj okazas ĉe la pedagogia fakultato de la Masaryk-Universitato en Brno ĉiun duan mardon vespere. Temas pri plenvalora kurso, finota per verko de eseo kaj ricevo de kreditoj. La temo de tiu ĉi semestro estas la verkaro de Tom Tykwer.

Mia originala ideo, verki post spektado de ĉiu filmo germanlingvan blogaĵon por kundividi la sperton kun vi kaj samtempe helpi memorigi ĝin al mi mem, fiaskis pro manko de tempo (aperis nur unu blogaĵo), sed tamen mi sukcesis ĉeesti ĉiujn projekciojn, inkluzive de la hodiaŭa. La semestro estas ĝuste tiel longa, ke oni povis spekti ĉiujn filmojn de Tykwer, de la komenco - Die Tödliche Maria, Winterschläfer, Lola rennt, Der Krieger und die Kaiserin, Heaven, kaj laste, ĉi-vespere, Das Parfum - Geschichte eines Mörders.

Jam okazis rilate al tiuj projekcioj unu- aŭ dufoje, ke mi helpis al la gvidanto ion pri la komputilo, per kiu oni spektigas la filmojn el DVD. La fakultato nome disponigas por la projekcioj tre taŭgan ejon - granda kaj vastspaca aŭlo kun sufiĉnombraj kinecaj seĝoj, aŭtomata sendrate regebla sistemo de sono, lumo kaj fenestraj kurtenoj... Eĉ portebla komputilo estas tie daŭre disponebla por okazigi per ĝi la prelegojn kaj aliajn programerojn. La videoludilaj programoj instalitaj en ĝi estas Windows Media Player kaj Micro DVD Player.

Mi memoras, ke mia foja asisto al la instruisto estis portempe malvidebligi en Vindozo la suban Start-panelon, kiu ĝenis eĉ dum tutekrana projekciado de filmo. Sed tio ja estis nur eta helpo de mi kiel komputila spertulo, kiam mi vidis ke li mem ne scipovas trovi solvon por tio. Mi tamen tute ne povis antaŭvidi, ke dum la hodiaŭa projekcio mi asistos eĉ rekte de mia pozicio de studento de informadiko (la plejmulton en la kurso de la spektantoj konsistigas studentoj de pedagogiko aŭ lingvoj)...

La hodiaŭa filmo, "Das Parfum", estas tute nova filmo de Tykwer, kaj komence de la semestro oni eĉ ankoraŭ ne povis diri, ĉu ni vere jam havos decembre la eblecon spekti ĝin - fine ĝi ja pretis, sed spite preskaŭ okazis ke ni tamen ne spektus ĝin: La instruisto havis problemojn kun la videaĵo de la filmo, ĉar la video de la filmo ja montriĝadis, sed kun multaj daŭraj ĝenaj interrompoj - la movo simple ne estis glata. Kiam tio ne ŝanĝiĝis eĉ post 15 minutoj de projekciado, la instruisto haltigis la filmon kaj volis trovi alian kombinaĵon de videodosiero-videoludilo por funkciigi la tuton. Tamen, eĉ post konsiloj el inter la publiko pri malaktivigo de eventuala ĝenanta kontraŭvirusilo ktp., li ne povis trovi funkciantan solvon.

Tiam eĥiĝis unu ulo el la publiko dirante, ke se iu kunhavas ĉe si porteblan komputilon, oni povus provi montri la filmon anstataŭe per ĝi. Kaj ĉar mi ja kunhavis la mian (mi venis al la projekciado tuj de miaj informadikaj lecionoj), mi proponis ĝin kiel solvoprovon, se bezonate. La senhelpa instruisto konsentis ke ni provu tion - mi do startis la komputilon, deprenis la bezonatajn kablojn de tiu universitata kaj metis en la mian, enmetis la diskon, elektis fidindan programon por ludi la filmon (VLC Player), ŝaltis la eksteran ekranon kaj sonon, malŝaltis ekranestingilon kaj aliajn programojn kaj bonŝance ĉio ekfunciis kaj la filmo reekludis jam pli altkvalite. Dum aplaŭdeto el la publiko mi reeksidis kaj fine povis vere ĝui la filmon - tamen ja ĉe mi oni ne plu povus paroli pri vera ĝuo, ĉar mi ja tuj eksentis la kutiman respondecon - ja mojosas ke oni uzas mian komputilon kaj tio funkcias, sed samtempe se io fuŝiĝos dum la projekciado, mi devos iri kaj batali tion... Bonŝance io okazis nur unufoje, kiam baldaŭ post la restaro aperis fenestreto de konektiĝema ICQ - ĝin mi do fermis, kaj poste jam nenio plu ĝenis la spektadon.

Ja ŝajne plejmultaj el vi ankaŭ scias, ke mi kutimas esti la filmejestro dum junularaj esperanto-aranĝoj. Nu, kaj jen kiel okazis, ke mi hodiaŭ fariĝis filmejestro eĉ en mia propra universitato :-D Pravas tiu, kiu diras, ke oni neniam scias, kiam la spertoj ekhavitaj per esperantumado povos utili al vi ankaŭ en via ĉiutaga vivo...

Jen, mia mapo de vizitaj landoj ĵus pliriĉiĝis:




Ĉi-semajnfine aldoniĝis Hispanio. Ekde ĵaŭdo ĝis hodiaŭ mi pasigis tempon en Hispanio. En Korunjo mi nome de TEJO ĉeestis seminarion de CJE (Consejo de la Juventud de España - Konsilio de la junularo de Hispanio). Ĝi estis dulingva (hispana-angla) kaj ĝia ĉeftemo estis "¿Es ésta la Europa que queremos?" ("Ĉu tio ĉi estas la Eŭropo, kiun ni volas?"). La partoprenos signifis mian unuan viziton al Hispanio kaj unuafojan eblon renkontiĝi kun la hispana lingvo en ĝia hejma medio, post tri kaj duona jaroj da lernado. Krome mi denove post sufiĉe da tempo partoprenis neesperantlingvan internacian seminarion, kio mirinde dum la aranĝo fojfoje okulfrape montriĝadis en tio, ke ĉu dum spontanea reago, ĉu male dum serĉado de precizega esprimo, en mian cerbon venadis kaj foje eĉ el mia buŝo eliradis vortoj esperantlingvaj, kvankam tiam oni supozis ke mi diru tion angle (aŭ eventuale hispane)... Nu, almenaŭ mi havis sufiĉan eblon denove senpolvigi tiujn lingvojn ĉe mi ;-) Krome, cetere, kvazaŭ intencite mia samĉambrano estis hungaro, do eĉ kun la hungara mi tie renkontiĝis. Cetere, de la antaŭaj aranĝoj kunordigitaj de EJF, li jam konis na Haris Subašić kaj pro tio havis jam sufiĉe bonan scion kaj pozitivan rilaton al Esperanto, kio ankaŭ multe plezuris kaj helpis.

Revenante ni sesope forflugis de Korunjo al Madrido dimanĉe vespere kaj "tranoktis" en hotelo en la urbo (efektive mi dormis nur dum unu horo - la ceteran tempon ni veturadis inter la flughaveno kaj la urbo, respektive iom nokte urbumadis tie). Ĉi-matene mi ekis je 7:30 aviadile el Madrido por kapti ankoraŭ je la 15-a horo ekzamenon pri matematiko ĉi tie en Brno en la informadika fakultato. Kun helpo de fruega vekiĝo, laciga veturado, preciza antaŭplanado kaj studado enbuse, kaj malgraŭ prokrastiĝo de la valizeldonado post flugo (kiu survoje tien eĉ kaŭzis al mi maltrafon de la konekta flugo en Madrido :o) kaj malgraŭ la devo preni pro tio en Prago poste taksion al la busstacidomo, mi sukcesis alveni al la ekzameno ĝustatempe. Ĉu sukcesis ankaŭ en ĝi kaj gajnos do kelketajn kromajn poentojn aldonotajn al la rezulto de la semestrofina ekzameno, tion mi ĉi-momente ankoraŭ ne scias...

Mi planas verki por TEJO pli detalan raporton pri tiu mia partopreno ĉe la seminario kaj publikigi ĝin interalie en la komitatana cirkulero kaj TEJO Tutmonde, do vi poste ĉiuj povos legi tie.

Sabate tagmeze mi revenis el mia semajnlonga vizito al eŭropaj institucioj en Belgio kaj ĉirkaŭaĵo. Kiel mi jam rapidskizis en mia antaŭa enskribeto farita en retkafejo en Loveno, la vojaĝo estis mojosa, mi multe ĝuis ĝin, havis la oportunon viziti gravajn lokojn, aŭskulti kaj diskuti kun gravaj homoj, ĉiutage mi renkontadis esperantistojn en la urboj kiujn ni vizitadis, eĉ sukcesis tiujn enmiksadi inter la ceterajn kunvojaĝantojn, tiel reklamante per la plej trafa maniero pri esperanto, kaj ankaŭ rekte ene de la kunvojaĝantaro mi bone min sentis, ĉar ja ili ĉiuj estis samkiel mi venkintoj de konkurso pri scioj, do ĝenerale pli inteligentaj homoj kun pli multe da scioj kaj interesoj ol kutime.

Mi intencas verki raporton pri tiu ĉi mia vojaĝo - ĉi tie, en VivĴurnalo. Mi decidis, ke mi faros tion forme de pluraj apartaj enskriboj, el kiu ĉiu priskribon unu eron de mia vojaĝo, kaj ke ilin mi verkados kaj aperigados unu post la alia - kaj por ne ĝeni troe per longaj tekstoj al la legantoj, kaj por ne devi ĉiam trovadi tempon kaj prokrastigadi la raportadon, finfine ad infinite. Tio ĉi povas esti konsiderata iusenca enkonduko al tiu serio. Tamen konsilindas scii la enhavon ankaŭ de la jam antaŭe publikigitaj anoncoj miaj pri tiu temo - mi grupigas ĉiujn tiutemajn enskribojn sub la etikedo "belgio06", kiu ebligas facile listigi ilin ĉiujn.

Estas nekredeble, kiom da oni maltrafas kaj kiom da laboro poste ekestas, kiam oni malĉeestas eĉ nur unu semajnon (kio miakaze signifas nurajn kvar tagojn) en la universitato! Mi nun reveninte devas batali tion, kaj ankaŭ jam mia foriro bezonis iom specialan atenton, ĉar mi devis strebi plenumi jam antaŭe ĉiujn miajn devojn kiel pripoentatajn hejmtaskojn ktp., por ke la damaĝo pro la eksterlanda vojaĝo estu kiel eble plej malalta.

Nuntempe mi estas iom revizianta mian ĝisnunan dume tre modestan scion pri la hungara, ĉar morgaŭ jam finfine efektive ŝajnas okazi la unua vera leciono de la koncerna universitata kurso. Por rememorigi: Al la unua leciono venis pro organizaj misoj nurnure du homoj, la duan en nekutima tempo mi devis maltrafi kaj venis nur por la fino, la trian mi malĉeestis pro la vojaĝo al Belgio. Tamen la instruisto diris al mi, ke tio tute ne gravas, post kiam mi rakontis ke mi jam antaŭe trastudis kelkajn ĉapitrojn el mia slovaklingva lernolibro pri la hungara. Tio ja veras, sed... tio okazis jam antaŭ iom da tempo kaj mi fakte ekstudadis jam plurfoje, sed ĉiam denove kaj nur ege malmulte, kaj mi neniam vere parkerigis ĉion. Do, nun mi strebas iom revizii, por ke mi morgaŭ ne aperu tute nescianta :)

Jó éjszakát!

Dum la pasinta semajnfino (plilongigita je nacia festo en Ĉeĥio ĵaŭde kaj libera vendredo) mi partoprenis la tradician aranĝon ArKonEs en Pollando (Poznanio). Pasintjare estis mia unua, kiam mi aŭtis tien kun Petro Chrdle. Ĉi-jare mi veturis el Ĉeĥio ankoraŭ kun Dan Mrázek, kaj aparte de ni vojaĝis, sed la aranĝon kun ni ĉeestis, ankoraŭ du pliaj ĉeĥoj - patrino Vlasta kun sia denaskula filo Vít.

Kaj kia estis la ĉi-jara ArKonEs?

• Estis bona arangxo (kiel kutime :).
  
• Mi projekciis kvin filmojn (unuafoje aperis filmoj en ArKonEs).
  
• Okazis amuza (kaj bone funkcianta) karaokeo.
  
• Mi ĉeestis prelegojn de Detlev Blanke pri malfacilaĵoj de tradukado/interpretado kaj de Marteno Miniĥ pri slango en esperanto. Ankaŭ okazis diskutrondoj pri la UK en 2009 aŭ la esperanto-movado en Pollando.
  
• Dan gajnis tri botelojn da cxampano en la oratora konkurso (kiu havis bedaŭrinde nur du partoprenantojn).
  
• Ni du tranoktis survoje tien en la logxejo de a2na kaj goulo en Vroclavo.
  
• El kaj al Vroclavo mi kaj Dan akompanis na Jagxa, la koramikino de felicx kies koramiko estas felicx (mi ne povas skribi per la unua maniero, ĉar ŝi koleriĝadis pro tio ke ĉiuj ĉiam nomis ŝin tiel :-).
  
• Dum la aranĝo pluraj homoj certiĝis pri sia alveno al AS (interalie Nico el Nederlando kaj Jaĝa el Vroclavo).
  
• Denove mi iom pli spertiĝis pri la pola (kaj miris ke en iuj situacioj Dan ne komprenis al poloj, dum mi scipovis kompreni kaj respondi al ili - ŝajne vere iom da trejnado helpas). Mi nun eĉ pli ĝojatendas la AS-n, ĉar tie mi havas pliajn eblecojn por babili esperante kun geamikoj kaj babileti pole kun polaj komencantoj aŭ prokurioze ankaŭ kun miaj polaj geamikoj.
  
• Revanante mi kaj Dan nokte transiris piede la landlimon inter Międzylesie kaj Lichkov, kio fariĝis tre speciala sperto. Ni piediris dum tri horoj, alvenis je la unua kaj duono kaj tranoktis sur benkoj en la stacidomo.
  
• Poste ni prenis la unuan trajnon kaj mi revenis al Brno ŝajnhodiaŭ (=lunde) matene je la 8-a. Serio de prelegoj komenciĝis en mia fakultato je la 10-a.

Jen ĉio :) Finfine mi iras dormi.

Miaj lastatempaj lingvolernaj streboj ĉe la universitato ŝajnas solviĝi kun neatendata rezulto - anstataŭ decidi ĉu mi frekventadu la kurson pri la hungara aŭ la ĉiun duan semajnon projekciatajn germanlingvajn filmojn de Tom Tykwer, mi nun jam antaŭscias la respondon - mi faros na ambaŭ! :)

La instruisto de la hungara kurso bonŝance rapide respondis al mi, kvankam li adresis la retpoŝtan sciigon al ĉiuj registriĝintoj. Li skribas ke "porcerte ankoraŭ denove atentigas", ke la horo por la kurso ŝanĝiĝis kaj oni instruados nun ĉiumarde ĉirkaŭ tagmezo. Bedaŭrinda estas, ke en la informsistemo tiu informo daŭre ne ŝanĝiĝis kaj restas tie la malnova vespera horo. Ĉiukaze laŭ lia sciigo la anonco pri ŝanĝo estis tro malfrua, tiel ke venis al la unua leciono nur du homoj (el la dudek aliĝintaj). Li instigas al ĉiuj ceteraj alveni venontsemajne, jam en la nova tempo.

Mi konstatis, ke por mi la nova tempo tute ne konvenas, ĉar kolizias kun mia studo en la informadika fakultato - kaj nome kun seminaria ekzercgrupo por unu grava studobjekto (Aŭtomatoj kaj gramatikoj). Tamen, por ne perdi la ŝancon kaj la atingon jam faritan pri la eksterordinara akceptiĝo al la kurso, mi finfine decidis rekonstrui mian horaron tiel, ke mi tamen povu partopreni la kurson. Bonŝance mi sukcesis ankoraŭ trovi alian grupon por tiu seminario, kiu kunvenas en tempo ankoraŭ libera por mi, kaj, eĉ multe pli grave, konvinki retpoŝte la instruistinon de tiu grupo, ke ŝi akceptu min en tiu sia, kvankam jam en tiu momento estis en ĝi eble ses homoj trans la limigo. Tial nune jam statas tiel, ke mi havas libertempon por ĉeestis la hungaran lingvokurson, kaj eĉ sufiĉan tempon por veturi al la filozofia fakultato pro tio, kaj poste reveni.

La unua leciono por mi okazos do la venontan mardon, kaj tiam mi certe raportos pri la rezultoj. La saman tagon ankaŭ okazos la unua projekciado de filmoj de Tom Tykwer - kaj ankaŭ tiun mi fine povos ĉeesti. Mi ankaŭ trovis amikon el mia fakultato, kiu ankaŭ partoprenas tiujn projekciojn (kvankam ili okazas ĉe la pedagogia fakultato), kaj li informis min, ke li ankaŭ ĉeestados, kaj trankviligis min, ke por la eseo verkenda por fini tiun "studon" ne estas iuj tro altaj postuloj (ĉiujn kondiĉojn, inkluzive de filmolisto, vi povas legi en la germana ĉi tie). Ĉiukaze, kiel esperantisto mi tamen esperas por fino de la semestro je iom da helpo precipe de vi, miaj germanlingve denaskaj geamikoj, pri korektado kaj pritaksado de la eseo antaŭ ol mi fordonos ĝin al la instruisto ;-)

Nun mi devas ankoraŭ verki hejmtaskon por matematiko, forsendi ĝin PDF-e (bonŝance tio eblas) kaj paki ĉiujn miajn aĵojn por povi matene je la sesa eki al Arkones. Ĝis revido en Poznań kun kelkaj el vi, eble!

Kun ĝojatendo kaj ekscito, sed ankaŭ kun iom da natura timo kaj stranga sento kiel de unuajarulo mi veturis hodiaŭ al la Filosofia fakultato de nia universitato por ĉeesti tie unuan horon de mia unua studobjekto tie - la kurson pri la hungara. Antaŭe mi la konstruaĵon vizitis nur kelkfoje, kaj tiam nur la bibliotekon, por preni iujn historiajn librojn tie.

Sed nenio okazis. En la enirejo mi hazarde renkontis amikinon, kiu montris al mi en kiu konstruaĵo estas la klasĉambro, sed post kiam mi tiun trovis, estis neniu tie. Antaŭ la ceteraj lingvaj klasĉambroj staradis grupetoj kaj tie okazadis ekde 18:20 kursoj, sed tiu ĉambro A40 restis tute malplena. Mi pasigis duonhoron atendante kaj promenante tra la fakultato serĉante iujn pendigitajn horarojn, ĉar en tiaj fakultatoj bedaŭrinde daŭre okazas ke fojfoje oni prifajfas la indikojn en la universitata informsistemo kaj ĉar la kursojn kutime partoprenas nur iliaj propraj studentoj, ili simple pendigas iujn proprajn informojn papere sur iu murgazeto aŭ pordo, tiel ke mi kiel eksterulo ne havas fine scion pri tio. Sed eĉ en ilia propra fakultata retpaĝaro mi trovis, ke la instruisto havas rezervitan ĝuste tiun ĉambron kaj por tiu tempo, kiel diras ankaŭ la informsistemo. Hm, strange, kial neniu do venis. Eble la kurso komenciĝas nur venontsemajne aŭ io tia, kvankam ĉiuj aliaj kursoj ĉe la fakultato komenciĝis jam ĉi-lunde (eĉ se oficiale estis ekontaj jam la antaŭan lundon, kiel okazis ĉe mia fakultato, sed ĉi tie oni elpensis ke faros tiam nur iun "orientigan" semajnon por la unuajaruloj - kvankam la oficialaj ekstermondaj informoj ja donas klaran daton de komenco jam tiun antaŭan lundon - jam tio estas fuŝa :-().

Nu, mi sendis retmesaĝon al la instruisto, kaj forte esperas, ke li baldaŭ respondos al mi kaj ne daŭros tiom longe kiel pritrakti la akceptpeton. Bedaŭrinde li krome ŝajnas esti nura doktora studanto, kiu do ne havas propran oficejon kie mi povus iri lin persone renkonti. Aŭ, se mi fine vere malsukcesos, ankoraŭ daŭre restas la ebleco iradi spekti la germanajn filmojn anstataŭe... ;)

Feliĉiga sciigo alvenis ĵus en mian retpoŝtan leterkeston. La universitata informsistemo informas min, ke oni akceptis mian peton pri escepto kaj permesis al mi enskribiĝi en la porkomencantan kurson pri la hungara en la filozofia fakultato.

La studobjekto nomiĝas "PL_20 Praktický kurz maďarštiny pro slavisty I" ("Praktika kurso pri la hungara por slavistoj I"). La alcelo por slavistoj tamen estas nur formala, ĉar ĝiaj gepatraj studprogramoj estas ĉiuj lingvaj studprogramoj de la filozofia fakultato. Krome, kadre de la interfakultata studado, oni ebligas aliĝon ankaŭ al studentoj kun ĉefstudo ĉe alia fakultato (do ankaŭ al mi).

Okazis tamen, ke pro tro alta intereso (en la pinta momento estis ĉ. 40 homoj por la 20 lokoj haveblaj) oni ne povas akcepti ĉiujn kaj tiam akceptiĝas nur la unuaj (tion mi plenumus, ĉar estis inter la 20 unuaj aliĝintoj), sed kun prioritatigo de studentoj de la gepatraj studprogramoj (tial multaj aliaj forŝovis min al la fino de la vico). Tial, pro senpoveco kaj ĉar tiu ĉi kurso estas la ununura tia en la universitato (kaj ŝajne unu el tre malmultaj tiaj kursoj en tuta Ĉeĥio), mi decidis sendi per la sistemo oficialan peton pri escepto, verkante iuspecan motivigan leteron kiu klarigas mian specialan intereson pri la studobjekto. Mi faris tion jam antaŭ pli ol unu semajno kaj preskaŭ jam pensis ke oni preteratentis ĝin (ĉar en aliaj fakultatoj oni ankoraŭ ofte apenaŭ uzas ĉiujn tiajn funkciojn de la universitata informsistemo) - sed hodiaŭ venis la ĝojiga sciigo!

He, la unua instruhoro okazos jam morgaŭ ekde 18:20! Finaliĝinte nun, mi denove eksentis iun tiun timemon pri tio ĉu mi vere ne troigis farante tion ĉi, sed mi esperas ke la kurso plaĉos al mi kaj finfine helpos al mi ekstudi la lingvon iom pli serioze (ĉar kvankam mi ekde longe posedas lernolibron, mi neniam "trovis la tempon"). La instrulingvo estas la slovaka, kio ankaŭ iom amuzas (ŝajne ĉar multe pli facilas trovi slovakan parolanton de la hungara, ol ĉeĥan). Se morgaŭ ĉio enordos en la leciono, mi devos ankoraŭ malregistri alian studobjekton, kiu okazados samtempe kaj kiun mi ankaŭ ŝatus ĉeestadi - temas pri spektado de germanlingvaj filmoj (ĉi-semestre de Tom Tykwer) finata per verkado de eseo en la germana. Nu, ŝajnas ke ĉi-foje venkis hungaroj :)

Hieraŭ dum unu el la lastaj ĉi-semestraj prelegoj de la studobjekto "Projektado de algoritmoj", mi renkontis Esperanton. Tio okazis tute subite kaj neantaŭvideble - tial mi en la unua minuto eĉ preskaŭ ne kredis, ke vere aperis antaŭ mi ĉe la grandega projekciata ekrano kun prelegteksto vorto en Esperanto - aŭ fakte vortoj du. Al la neokulfrapeco de Esperanto kontribuis ankaŭ tio, ke tiu vortoj en tiu teksto kaŝiĝis inter tekstetoj en kelkaj aliaj lingvoj. Sed tamen ĝi ja ĉeestis. Estis ege miriga kaj surpriziga sento por mi ekde tiu momento, kiam mi rapidtralegante la paĝon dum aŭskultado al la prelego ekkonsciis pri tio, ke tiu ĉi "mia lingvo" nun subite estas elkatedre ĉi-tiel prezentata al mi, ĝis la momento, kiam la paĝo malaperis por ke ĝin povu anstataŭigi sekva paĝo daŭriganta la prelegon pri: ruĝnigra arbo.

( vidu bildon el la studmaterialo, en kiu oni uzas Esperanton )

Hieraŭ mi havis 20-an naskiĝtagon. Estis granda okazo por festi, do mi kompreneble volis fari la tagon iom speciala. Tio ne tute eblis, ĉar estis daŭre ankoraŭ kutima tago de instruado en la universitato (kvankam jam la lasta semajno). Sube mi koncize raportas pri kiel pasis tiu tago.

( jen la priskribo )

Ĵus mi revenis el la fakultado de sciencoj naturaj, donde mi eskribis mian studkontrolon pri la hispana. Laŭ mia kreo ĝi pasis bastante bone, ĉar eskribante ĝin mi tode ne havis problemojn pri la diversaj finaĵoj de la pasintaj tiempoj "imperfekto" i "indefinido", ke estis lo de kio el testo temis plej multe. Eĉ nun mia cerbo duras pensi parte en la hispana ;) Pero tamen mi no sciis kelkajn vortojn, kiel por ekzemplo kiel oni tradukas la ĉeĥan vorton "recepční" - por fin' mi rezignis kaj ĝin tradukis simple kiel "recepcionista" (por ke mi sciis, ke vorto "recepción" ŝajne ekzistas en la hispana). I nun mi vidas en diksionario, ke de vero estas tiel :o) Hasta nun mi kreis, ke simple estis bona provo, sed inkorekta. Pero sambone mi vidas, ke mia provo pri "entrepreno" kiel vorto por la loko, donde una persono trabaĥas, no estis korekta - hispane oni diras "empresa". Pues, mi puedas ver, ke no siempre konvenas scii plurajn similajn lingvojn kaj provi kombini ilin. Sed ja se oni alikaze tode neniun ideon havas, la eksperimentaj esperantismoj foje utilas.

Hieraŭ pro studentaj festoj ne okazis instruado ĉe la fakultato, sed tamen mi travivis aparte interesan tagon.

( legu pli )

Ĵus mi revenis el la universitata prelegĉambro D1, kie okazis "informal meeting with the U.S. ambassador" - neformala kunveno kun la ambasadoro de Usono en Ĉeĥio - sinjoro William J. Cabaniss. Li vizitas dum hodiaŭ Brnon kaj post tagmanĝo kun la regionestro, rektoro de la universitato kaj la dekano de mia fakultato, li venis ĉi tien por babili kun la gestudentoj. Bedaŭrinde hodiaŭ ne multaj venis, ĉar samtage okazas tradicia printempa studenta festado kaj multaj havas liberan tagon, do la organizantoj ĉe la pordo de la prelegejo povis nure ŝerci dispuntante pri tio, kiam jam ekvenados la homamasoj. Fine ni estis ĉirkaŭ tridek.

La ambsadoro alvenis kun sia edzino, nia dekano, la estro de usona komerca ĉambro en Ĉeĥio kaj la estro de la Brna filio de la firmao SGI. La temo de la debato estis difinita kiel kunlaboro inter la akademia teritorio kaj la komerco, kaj la rilatoj inter la ĉeĥa kaj usona studsistemoj. Aperis kelkaj informoj kaj konkludoj interesaj, kiujn mi sumigas:

- post la 9/11-atakoj Usono rimarkis strangan fenomenon - ke subite ekmankis al ili novaj talentaj homoj - la talentitaj studentoj studantaj tie aŭ revenadis post la studoj hejmen, aŭ tute ne alvenadis - tiam ili ekkonsciis, kiom multe ilia ekonomio estis dependa de fremdlandaj talentuloj - kaj sekve nun bezonas pli strebi por altiri ilin denove (pro tio ni forirante ĉiuj ricevis ĉeĥlingvan broŝuron pri eblecoj de laborado kaj studado en Usono)
- la usona kulturo estas eble eĉ "troe graviganta prezentadon" - tiel ke sekve ne la plej bona sed tiu kiu plej bone prezentis sian verkon venkas - dum la ĉeĥa "troe graviganta la verkon mem" - onidire plej bonas trovi kompromison
- en ĉeĥaj lernejoj oni bezonas pli instruadi la komunikkapablojn - en la pasintaj jardekoj la instruisto estis kvazaŭ dio, dum hodiaŭ jam ŝanĝiĝas la tuto tiel, ke la lernantoj povu defii ŝlin (tion ĉi mi emis faradi en gimnazio kaj bazlernejo, kvankam oni ofte riproĉadis al mi pro tio kaj kelkaj instruistoj eble eĉ malŝatis min pro tio ... do, mi nun ĝojas, ke feliĉe tio fariĝas la trendo)
- la universitatoj pli bone komuniku kun la lokaj komercantoj, ĉar ili estas tiuj, por kiuj la universitatoj pretigas la "produkton" - do, ĉefo de komercfirmao venu al la universitatestro kaj diru: "vi ne produktas sufiĉe da homoj dungeblajn far mi ... mi bezonas ke ili scipovu tion, tion kaj tion ĉi..." - kaj la universitatoj reagu al tio
- oni trovu ankaŭ pli efikan solvon pri kiel pliproksimigadi la universitatojn kaj iliajn esplorojn al la komerco - en Usono nun multe da komerce sukcesaj inventoj devenas de universitata medio
- dum kiam homoj ĉi tie parolas pri 40 jaroj da mallibereco (komunisma reĝimo inter 1948 kaj 1989), la ambasadoro preferas paroli pri 50 jaroj (ekde 1939 ĝis 1989, do inkluzive de la nazia okupacio)

La ambasadoro devenas de Alabamo kaj servas en Ĉeĥio ekde 2004. Dum la diskuto oni ankaŭ tuŝis la nun ofte diskutatan temon de la usonaj vizoj por la ĉeĥoj. Kelkajn specifajn demandojn li pludirektis al la ricevita broŝuro, sed ĝenerale li sen ĉagreniĝo afable reagadis al la diskutkontribuoj kaj menciis interalie, ke 90% de la ĉeĥoj hodiaŭ la vizon jes ricevas, la tuta proceduro povas daŭri eĉ nure unu aŭ du semajnojn kaj ke li ĉiam utiligas la okazon mencii, ke la ĉeĥoj havas bonajn rilatojn kun Usono, ke la terorismaj problemoj ne devenas de ĉi tie - kaj onidire tiajn ĉi sciigojn havas ĉe sia tablo daŭre ankaŭ la prezidento.

Jen, mi havas novan ikson!

Se vi ne scias pri kio temas, mi diru, ke mi ĵus revenis el komputila firmao, kie mi aŭtune aĉetis la novan porteblan komputilan por la universitataj studoj. Mi iris tien por ricevi novan klavaron - por la portebla komputilo...

La kialo estis, ke jam antaŭ pluraj semajnoj difektiĝis ĉe ĝi unu klavo - la litero X. Mi jes povis plu skribi iksojn, sed la klavkovrilo ne plu estis ĝuste fiksita inter la aliaj, kaj tial mi ĝin devis forigi. Restis tie nur tiu malgranda butoneto, kiun eblas premi se oni alcelas per la fingro la centron de tiu kvadrato kiu restis post la forigita klavkovrilo (kiu foje dismuntis iun klavaron, certe scias pri kio temas). Do, eblis tajpi la literon, sed kun iom da malfacileco kaj per alia maniero ol la ceterajn - skribante tion ĉi mi ade rekonscias, kiel mia ringfingro ĉiam aŭtomate la specialan pozicion ekformas, kiam ĝi moviĝas sur la klavon X celante premi ĝin. Bezonatos ŝajne iomete da tempo por maltrejni tion :)

Oni provis antaŭe mendi por mi simple novan klavon X mem, sed evidentiĝis ke tiu nova estis de alia tipo kaj ne enmeteblis en mian komputilon. Tial oni poste decidis mendi novan tutan klavaron. Ĝi kostis min 1.000 kronojn (tuta prezo de la komputilo estis ĉ. 30.000), sed espereble oni redonos ilin, ĉar la komputilo estas ankoraŭ sub garantio. La teknikisto diris al mi, ke ene de la malnova troviĝis multegaj manĝeroj kaj haroj - sed tio ja kompreneblas, se mi uzas la komputilon ĉiutage dum multegaj horoj. Do, bonas, ke nun kun la nova mi povas eki denove ĝin malpurigadi ;-)

Tamen plej amuza mi trovas simple tion, kiu klavo difektiĝis. Mi ne certas ĉu vere estis tial, sed ja mi opinias ke mi vere rajtas supozi, ke la fakto ke temis ĝuste pri klavo X havis ion komunan kun tio, ke mi tiom ofte uzas ĝin. Ja mi per la malnova klavaro verkis multegajn artikolojn por la Esperanto-vikipedio, skribis plurajn kontribuojn vivĵurnalajn, tajpis nekalkuleblajn leterojn al miaj esperantistaj amikoj ktp. Kaj ĉion mi aŭ skribis iksokode, aŭ la programo Ek! anstataŭigadis por mi - sed ja denove por akiri la esperantajn literojn, mi tajpis iksokode kaj la programo anstataŭigadis por mi. Mi eĉ supozetas, ke eble oni faris la klavon X iom malpli rezistan, ĉar antaŭvidis ke homoj ne tiom ofte uzas ĝin - sed ili forgesis pri esperantistoj :-D Nu, ĉu eble mi ekde hodiaŭ ŝanĝu mian Ek!-agordon kaj ekskribu ĉion laŭfundamente per h-kodo? Eble tiam post plia duonjaro mi vidos, ĉu same mia H-klavo difektiĝos aŭ ne :)

Mi ne komentis la 20-an datrevenon de la nuklea akcidento de Ĉernobilo ĝis nun (kvankam promesis fari tion), sed hodiaŭ ni menciis ĝin en la diskutrondo gvidata de iu eminenta profesoro de mia fakultato (la sama kiu prelegis en la konferenco pri Godelo), kiun mi ekde kelkaj monatoj regule ĉeestas kaj multe ĝuas. Oni tie ĉiam rememoras kaj koncize prikomentas la datrevenojn de la antaŭaj du semajnoj, kaj poste laŭ intereso pluen direktas la diskutadon.

Dum la rememorigo pri la datreveno ĉernobila, mi ekkonstatis, ke kunvenis pluraj por mi signifaj faktoj tiuokaze - ne nur ke la akcidento okazis antaŭ precize 20 jaroj kaj ke mi ankaŭ baldaŭ 20-jaraĝiĝos, sed eĉ mi kalkulis ke mi naskiĝis precize 20 tagojn post kiam la akcidento okazis. Iom speciala persona konekto kiun mi sentas rilate al tiu evento fontas de tio, kion rakontis al mi mia patrino. En tiuj tagoj ŝi estis graveda kaj mi baldaŭe naskiĝonta, kiam venis la 1-a de majo. Laŭ la kutimoj, kiuj fakte por multaj fariĝis preskaŭ devoj, en la socialismaj landoj je tiu tago ĉiuj partoprenadis procesiojn por festi laboron, la laboristan ŝtaton kaj la komunisman partion. Por plej multaj tio tamen estis simpla amuziĝo kaj ebleco aĉeti varojn aliam nehaveblajn (kiel bananojn, oranĝojn...), sen ajna politika fono. Mia avino (kiu tamen nun jam ne plu vivas) tiam atentigis ŝin, ke ŝi ne iru al la procesio, ĉar eksplodis Ĉernobilo. Tiun informon oni havis de la radiostacio "Voĉo de Ameriko" - la ĉeĥoslovakiaj amaskomunikiloj silentis pri tio, por ne malkuraĝigi al la homoj ĉeesti la procesiojn...

Laŭ kion oni eksciis poste, Ĉeĥoslovakio ne estis tiom signife trafita de la radioaktiva nubo, sed tamen mi sentas dankemon al miaj panjo kaj avinjo, kaj same ankaŭ al la usona radiostacio. Sed ja kiel infano baldaŭ naskiĝonta mi ŝajne ne plu estis iel serioze minacata. Ege interesaj laŭ mi tamen estas rezultoj akiritaj antaŭ nelonge de unu ĉeĥa esploristo, kiu konstatis ke en unusola monato ene de pluraj jardekoj - novembro 1986 - naskiĝis en hodiaŭa Ĉeĥio pli multe da knabinoj ol knaboj. Estas konata fakto, ke knaboj ĝenerale laŭnature pli oftas, sed samtempe ke radioaktiveco pli minacas al ili ol al inoj. Kaj tiuj, kiuj naskiĝus novembre de 1986, estis fine de aprilo trimonataj fetoj. Kaj al tiaj onidire radioaktiveco minacas plej multe... Aperis disputoj pri valideco de liaj konkludoj, kvankam la statistikoj mem estas nefaligeblaj. Strange ke eĉ 20 jarojn post la akcidento, oni daŭre ne scias pri ĉiuj ĝiaj konsekvencoj.

Kaj unu bona novaĵo finen: Antaŭ minutoj mi eksciis perrete, ke mi venkis en interreta konkurso kaj gajnis "ekskurson al Eŭropo". Fakte temas pri unusemajna vojaĝo al Bruselo, Lucemburko kaj Ŝtrasburko, kun vizito de la tieaj eŭropuniaj institucioj. La vojaĝo okazos inter la 8-a kaj 14-a de oktobro 2006. La konkurson organizas la plej juna ĉeĥa kaj de mia regiono devenanta eŭropparlamentano Tomáš ZATLOUKAL, kaj ĝi konsistis el 50 trieblecaj demandoj pri Eŭropa Unio. Kvankam malfacilaj ("kiu el la jenaj tri landoj havis en 2002 la plej altan relativan senlaborecon kiel procenton de sia laborforto?"), ĉiujn la demandojn sukcesis ĝuste respondi 76 homoj (inkluzive de mi), kaj el tiuj oni hodiaŭ lotumis na 40 gajnantoj. Do, se iuj de vi hazarde troviĝos en ajna el tiuj urboj en tiu tempo, eblos renkontiĝi! :)

Antaŭ kelkaj tagoj en mia studurbo Brno silente pasis la centjariĝa jubileo de unu el ĝiaj plej elstaraj gefiloj, la mondfamo logikisto Kurt GÖDEL - kiu tutmonde tiom famas, ke en esperanto ekzistas por li eĉ speciala unuvorta nomo - Godelo.

Mi rimarkis tiun datrevenon ĉefe pro internacia Godela simpozio, kiun komune organizis en Brno kelkaj fakultato de diversaj universitatoj - mia fakultato de informadiko de la Masaryk-universitato estis inter ili, kaj unu mia instruisto fariĝis eĉ unu el la plej gravaj ĝiaj partoprenantoj. Afiŝo pri tiu simpozio kun nomoj de ĉiuj ĉeestintoj videblas ĉi tie. (Kion mi sole bedaŭras estas la maniero, kiel oni prezentis ĝin - eĉ ene de mia ĉeĥa fakultato la afiŝo pri la germanparolanto Gödel aperis nure en la angla, kaj krome oni kredeble el Gödel tie faris hungaron - ĉar skribis la dupunkton super litero O en lia nomo per ĝia longa varianto - do Ő - kiu estas uzata interalie en la hungara, sed laŭ mia scio ne en la germana.)

Estas mirinde, ke tamen la plej multaj civitanoj de Brno eĉ ne konscias pri tiu ĉi sia famega samurbano, kaj ke eĉ la urbo mem ŝajnas forgesadi pri tio (en Brno ĝis nun ekzistas neniu strato aŭ placo portanta lian nomon). Por iom honorigi Godelon, mi esperantigis sube artikolon, kiun je la tago de lia centjariĝo - la 28-a de aprilo 2006 - aperigis ĉeĥa gazeto Mladá Fronta:

( esperantlingva traduko de artikolo pri la jubileo de Godelo )

Mi planas honori la memoron de tiu ĉi mia grava samurbano per iom pli lerni pri la sama fako, pri kiu li okupiĝis - certe per tio oni plej ĝojigus lin. Ne temas nur pri tio, ke morgaŭ mi skribas ensemestran ekzamenon pri la studobjekto logiko ;) Kelkajn tagojn antaŭ la komenciĝo de la festado, je la 18-a de aprilo, mi ankaŭ en la biblioteko de mia fakultato prunteprenis la libregon Gödel, Escher, Bach: an Eternal Golden Braid. Mi faris tiel post rekomendo fare de du diversaj komputikemaj personoj en du diversaj okazoj, kio tre ofte min konvinkas vere ekopinii verkon inda je mia atento. Mi ankoraŭ fakte ne komencis legi ĝin, ĉar tempo mankas, sed kiam mi scios pli, mi eble raportos kaj faros similan rekomendon ĉi tie.

Okulĵeto al la temperaturmezurilo diras, ke estas ĉi tie nun (tagmezo) 26 gradoj celsiaj. Ho, tre alte! Ĝenerale, la temperaturo en Mezeŭropo altas dum la ĉi-tagoj - kvankam oni promesas signifan malplialtiĝon por la sekvonta semajno. Post la libertago de lundo paska, oni antaŭvidas ĉi tie du pliajn libertempajn lundojn - majo la 1-a kaj la 8-a. Homoj ĝojas pro plilongaj semajnfinoj, sed tio kaŭzas problemojn en lernejoj - en mia fakultato oni decidis plilongigi la semestron je tri kromaj tagoj, el kiuj ĉiuj tri "estos lundoj". Tamen, la solvoj diversas eĉ inter fakultatoj, ne nur unuopaj lernejoj.

Ĉi-nokte mi estis hejme en UH, ĉar matene vizitis dentokuracistinon por fiksi ion ĉe mia dentaro. Kelkajn semajnojn antaŭe ŝi ion provizore riparis tie kaj volis atendi ĝis ĝi stabiliĝos, sed dume jam la dento ekdoloradis al mi ĉiam antaŭ kaj post kuŝiĝo, do mi fakte feliĉis ke mi povos seniĝi de tiu doloro.

Hieraŭ neoficiale por mi komenciĝis jam la ekzamenperiodo - malfermiĝis rete la registrado por semestraj ekzamenoj de la unua studobjekto. Mi volas plani ĉion pri miaj ekzamenoj tiel, ke mi junie povu partopreni la renkontiĝon organizatan de germanaj e-istoj en Aŭstrio, apud Halstatt. Ĉu iuj de vi venos?

Hieraŭ mi havis nomtagon. Se vi volas, legi pli pri tiu kutimo en la alligita esperanto-vikipedia artikolo, kiun mi ĵus verkis pri tiu tradicio. Eble ne en ĉiuj viaj landoj ĝi estas konata. Ĉi tie mi ŝatus speciale emfazi mian rimarkon - kiam oni havas nomtagon, homoj rimarkas tion en la kalendaro kaj sendas gratulojn - hieraŭ tri homoj spontanee sendis gratulon al mi per SMS kaj unu rete. Kontraste al tio mi antaŭvidas, ke mian 20-an naskiĝtagon (kiu precize je 3 semajnoj sekvas la nomtagon) rimarkos precipe familianoj, ĉar ties dato ja ne troveblas ie publike en kalendaro, kie homoj neintence povus rimarki ĝin.

Ankoraŭ mi ŝuldas al vi priskribon de kelkaj kromaj aferoj: mia vizito de vilao Tugendhat, interesa universitata turisma promeno kaj pensiga sinteno de iu mia amikino al mia esperantisteco. Sed pri tio mi verku iomete poste...

Aldono: Hodiaŭ oni rememoras la 20-an datrevenon de la Nuklea akcidento de Ĉernobilo - la temo ĉiam estis iom persona por mi, pro la kelkaj rilatoj kiun ĝi havas al mia propra vivo. Sed pri tio mi rakontu nur poste, kiam mi mem 20-jaraĝiĝos.

Hieraŭ vespere mi revenis al Brno, post ekstreme streĉa semajnfino (ne nur ĝenerale la inundominaco en mia hejmurbo, sed ankaŭ por mi persone la verkado de la monpeto). Pasintan nokton la streĉeco ankoraŭ finsonadis, ĉar mi devis lerni por dumsemestra ekzameno pri la faka angla, kaj tial post la tradumita nokto antaŭantaŭa nek tiun ĉi tro longe mi dormis. Espereble dum la sekvaj jam pliboniĝos, ĉar neniu hastega laboro antaŭvideblas.

La skribekzameno angla okazis frumatene kaj estis sufiĉe facila. Post ĝi mi frekventis la lecionon de la hispana ĉe la naturscienca fakultato, kaj eble jam dum praktikado de tiu varmvetera lingvo en kies kulturo oni ĉiutagmeze por du horoj ripozas kaj la telediario (televidaj novaĵoj) komenciĝas nure je la naŭa vespere, unue kaptis iom da tiu leĝera sento, kiu akompanantas min hodiaŭ ankoraŭ ĝis nun. Certe ankaŭ la bona sento de sukcesa ekzameno de mateno kontribuis al tio.

Post viziti bibliotekon de la pedagogia fakultato (nurnure por montri prunteprenitan libron, pagi monpunon pro tro longa pruntiteco /resp. ne sufiĉe frue sukcesita plilongigo de la prunto/ kaj denove reprunti la samon, ĉar vere neniu alia kredeble interesas pri pruntado de ĝuste tiu ĉi libro), mi utiligis la situon de tiu fakultato por iom okulĵeti al la rivero Svratka apude (la sama rivero pri kiu temas la unua el miaj antaŭe publikigitaj fotoj). La akvo estas jam nur ege profunde de la riverujo, kvankam ĝi ankoraŭ rapide fluis. Same laŭ la grafoj de rivero Morava en mia urbo Uherské Hradiště ankaŭ tie jam la akvo malaltiĝis. Kvankam oni ankoraŭ antaŭvidas iom da precipitaĵoj por merkredo/ĵaŭdo, tio jam alportis al mi leĝeran senton.

Antaŭ ol reveni al mia fakultato por pliaj prelegoj, mi ankoraŭ vizitis la arĥivon, en kiun mi morgaŭ planas veni por iom plu priesplori pri mia antaŭularo. Jam ekde pluraj jaroj mi fojfoje vizitadis ĝin, sed tio ĉiam tro malfacilis kiam mi dumtage devis devige ĉeesti lerneje ĉiutage kaj en unu horon fora urbo. Tial mi fakte povis venadi nur rare dum diversaj ferioj kaj kun iom da ĝeno pro devo veturi. Nun kiam mi studas en la urbo kaj havas iom pli leĝeran semajnprogramon, mi volas profiti de tiu avantaĝo. Tial mi antaŭmendis lokojn en la studejo por ĉiuj aprilaj mardoj.

En la arĥivo mi volis antaŭmendi kelkajn paroĥlibrojn studotajn, por ke mi morgaŭ povu alveninte tuj eki. Ĉio iris glate kaj mi post iom da restado povis foriri la arĥivon. La vetero ekstere tiam tagmeze belegis - la suno brilis, estis varme, mi eĉ la jakon povis en dorsosakon meti. Mi sentis min sen ĝi tre leĝere kaj havis bonan humoron. Mi entramiĝis kaj nur kiam mi estis forlasanta la tramon apud mia fakultato, mi ekkonsciis ke io mankis - ho, mi forgesis mian porteblan komputilon en la vizitanto-ŝranketo en la arĥivo :o) Mi tuj eniris inversdirektan tramon, revenis kaj feliĉe retrovis la komputilon tie. Revenante, mi jam tute ne plu sentis min tiom leĝera - nek pro la timo travivinta, nek pro la kelkkilograma komputilo kiu pezigis mian dekstran ŝultron. Sed, iom da malleĝereco ŝajne ne ĉiam malhelpas :)